Türkiye’nin en önemli elma üretim merkezlerinden biri olan Karaman’da hasat mesaisi devam ederken, üretici bu kez artan maliyetler ve düşen fiyatlar karşısında şokta. 2024 yılında kilosu 9-10 liradan alıcı bulan ıskarta (meyve suyu) elmanın, bu sezon 4-5 liraya kadar gerilemesi büyük tepki çekti.
Maliyetler Artarken Fiyatlar Yarı Yarıya Eridi
Karaman’da elma üreticileri bahçelerde yoğun bir hasat dönemi geçirirken, piyasada oluşan rakamlar hayal kırıklığı yarattı. Konuyu kamuoyunun gündemine taşıyan Avukat Hüseyin Mutlu, işçilik, mazot, gübre ve ilaç gibi üretim maliyetlerinin katlanarak arttığı bir dönemde, ürün fiyatının iki yıl öncesinin bile çok altına düşmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Mutlu, duruma şu çarpıcı sözlerle tepki gösterdi:
"2024 yılında ıskarta elmanın kilosu 9-10 TL’den alınırken, 2026 yılında güncel olarak 4-5 TL’den alınması üreticinin alın terine göz dikmektir."
Iskarta Fiyatı, Sofralık Elmayı da Vuruyor
Uzmanlara ve sektör temsilcilerine göre ıskarta elmadaki bu sert düşüş, sadece meyve suyu ve sanayiye gönderilen ürünü etkilemekle kalmıyor. Hasat sırasında sofralık kaliteye ulaşmayan ürünlerin ıskarta olarak ayrılması, üreticinin bahçeden elde edeceği toplam geliri doğrudan aşağı çekiyor. Mutlu, taban fiyatı oluşturan ıskarta alımlarının, dalındaki birinci sınıf kaliteli elmanın piyasa ve pazarlık değerini de doğrudan düşürdüğünü savundu.
Dalında 15 TL, Markette 90 TL!
Avukat Hüseyin Mutlu'nun dikkat çektiği en kritik sorunlardan biri de üretici ile son tüketici arasındaki devasa fiyat makası oldu. Karaman'da çiftçinin binbir emekle yetiştirip dalında 15-20 TL seviyelerinde elden çıkardığı elmanın, büyük zincir marketlerin raflarında 90 TL ve üzerine kadar ulaşmasına sert tepki gösterildi. Hem üreticinin emeğinin sömürüldüğünü hem de tüketicinin mağdur edildiğini belirten Mutlu, bu fahiş makasın acilen sorgulanması gerektiğini ifade etti.
"Rekabet Kuralları İşletilmeli"
Iskarta elma alımlarında piyasanın sağlıklı işlemediğine dair uyarılarda bulunan Mutlu, fiyatların adil rekabet şartlarında oluşması gerektiğini belirterek yetkililere seslendi: "Rekabet Kanunu çerçevesinde olması gereken piyasa fiyatlanmasına bir an önce çıkılmalıdır."
Karaman ekonomisinin can damarı olan elmada gözler, hasat sezonunun ilerleyen günlerinde oluşacak piyasa şartlarına çevrildi. Üreticiler, artan maliyetler karşısında hem sofralık hem de sanayilik elmadan emeklerinin tam karşılığını alabilecekleri adil bir pazar bekliyor.
